Sürdürülebilirlik Raporlaması Hangi Standarda Göre Yapılmalı?

Sürdürülebilirlik Raporlaması Hangi Standarda Göre Yapılmalı?

Sürdürülebilirlik raporlaması, kuruluşların çevresel, sosyal ve yönetişim konularındaki performanslarını ve bu konulara ilişkin risklerini açıklayabilmeleri için bir platform oluşturur.

Bir şirket sürdürülebilirlik raporu hazırlamaya karar verdiğinde karşısına: GRI, ISSB'nin IFRS S1 ve IFRS S2 standartları, Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) ve Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (ESRS) gibi farklı standartlar çıkar.

Bu standartların hepsi sürdürülebilirlik bilgilerini açıklamak için kullanılır fakat hepsi farklı ihtiyaçlara cevap vermek için tasarlanmıştır. Bazıları kuruluşun çevre ve toplum üzerindeki etkilerine odaklanırken bazıları sürdürülebilirlik konularının kuruluşun finansal durumu ve geleceği üzerindeki etkilerini öne çıkarır.

Bu nedenle standart seçimine başlamadan önce şu üç soruya cevap vermek gerekir:

1. Raporlama yasal açıdan zorunlu mu? Hangi ülkedeki gereklilikleri karşılamalı?
2. Rapor kimler için hazırlanıyor (Yatırımcılar için mi yoksa daha geniş bir paydaş grubu için mi)?
3. Şirketin hangi etkileri, riskleri ve fırsatları açıklaması gerekiyor?
4. Müşteriler, yatırımcılar veya finansal kuruluşlar belirli bir standarda göre raporlama talep ediyor mu?

Türkiye'de Sürdürülebilirlik Raporlaması Mevzuatı (TSRS)

Türkiye'de TSRS kapsamındaki zorunlu raporlama, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK)'nun belirlediği uygulama kapsamına göre değerlendirilir.

Bankalar hariç olmak üzere, art arda iki raporlama döneminde aktif toplamı 1 milyar TL, yıllık net satış hasılatı 2 milyar TL ve çalışan sayısı 500 kişi kriterlerinden en az ikisini aşan ya da SPK/BDDK düzenlemesine tabi belirli finansal kuruluşlar arasında yer alan şirketler için TSRS kapsamında sürdürülebilirlik raporlaması zorunludur.

TSRS kapsamında raporlama zorunluluğu bulunmayan şirketler de ihtiyaçlarına göre gönüllü raporlama yapabilir.

Avrupa Birliği ile Bağlantılı Şirketler (ESRS)

ESRS (European Sustainability Reporting Standards), Avrupa Birliği'nin Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi (CSRD) kapsamında kullanılan sürdürülebilirlik raporlama standartlarıdır.

ESRS; çevre, iklim, biyoçeşitlilik, kaynak kullanımı, çalışanlar, değer zinciri, insan hakları ve iş etiği gibi konuları kapsar. Şirketin faaliyetlerinin insan ve çevre üzerindeki etkileri ile sürdürülebilirlik başlıklarının şirket üzerindeki finansal etkileri beraber değerlendirilir. Bu yaklaşım çifte önemlilik (double materiality) olarak adlandırılır.

Türkiye'de faaliyet gösteren bir şirketin AB'ye ürün satması, tek başına CSRD kapsamında olduğu anlamına gelmez. Bununla birlikte şirketin AB'deki bir grubun parçası olması, ilgili düzenlemelerin kapsamına girmesi veya müşterilerinden veri talepleri alması söz konusu olabilir. Bu nedenle şirketin hukuki yapısı, grup ilişkileri, faaliyet gösterdiği pazarlar ve ilgili dönemde yürürlükte olan düzenlemeler birlikte incelenmelidir.

Gönüllü raporlama (GRI)

Yasal zorunluluk bulunmaması, sürdürülebilirlik raporlamasının gereksiz olduğu anlamına gelmez. Yasal bir yükümlülük olmasa bile, şirketin çevresel ve sosyal etkilerini düzenli, karşılaştırılabilir ve yapılandırılmış bir çerçevede tüm paydaşlarına kapsamlı şekilde açıklamak istediği durumlarda GRI standartları uygun bir seçenektir.

GRI (Global Reporting Initiative), kuruluşun ekonomi, çevre ve insanlar üzerindeki önemli etkilerini raporlamak için kullanılır. İnsan hakları, çalışma koşulları, enerji, emisyonlar, su, atıklar ve iş etiği gibi konular, şirketin faaliyetlerine ve belirlenen önemli konularına göre raporlamaya dahil edilebilir.

GRI, belirli bir şirket türüyle sınırlı olmayan, farklı büyüklükteki ve sektördeki kuruluşların kullanabileceği modüler bir yapı sunar. GRI yaklaşımında bu konuların önemi, işletmenin yarattığı veya yaratabileceği etkiler üzerinden değerlendirilir. Bu nedenle yalnızca yatırımcılar değil; çalışanlar, müşteriler, tedarikçiler, kamu kurumları ve diğer paydaşlar da kuruluşların yayımladığı GRI raporlarından yararlanabilir.

ISSB / IFRS Sürdürülebilirlik Açıklama Standartları

IFRS S1 ve S2 standartları, küresel sermaye piyasalarındaki yatırımcıların ve finansman sağlayıcıların karar alma süreçlerine yönelik, şirketin finansal değerini etkileyebilecek iklim ve sürdürülebilirlik risklerini raporlamak isteyen tüm işletmeler içindir. IFRS S1 genel sürdürülebilirlik açıklamalarını, IFRS S2 ise iklimle ilgili açıklamaları düzenler.

Türkiye, ISSB (Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu) tarafından yayımlanan IFRS S1 ve S2 standartlarını dünyada resmi olarak kendi mevzuatına en hızlı dahil eden ülkelerden biri olmuştur. Kamu Gözetimi Kurumu (KGK), bu küresel kuralları birebir Türkçe ye çevirerek TSRS adıyla yürürlüğe koymuştur.

Şirketiniz İçin Hangi Sürdürülebilirlik Raporlama Standardı Uygun?

• Türkiye'de zorunlu raporlama kapsamındaysanız: Öncelikle TSRS kapsamını ve ilgili KGK düzenlemelerini kontrol edin.

• İşletmenizin çevre ve toplum üzerindeki etkilerini daha kapsamlı açıklamak istiyorsanız: GRI standartları uygun bir çerçeve sunabilir.

• AB'nin CSRD kapsamına giriyorsanız (veya müşteri talebi var ise): İlgili raporlama dönemi için geçerli ESRS gerekliliklerini belirleyin.

• Yatırımcılar sürdürülebilirlik riskleri ve fırsatları hakkında bilgi istiyorsa: ISSB yaklaşımı, özellikle IFRS S1 ve IFRS S2, ihtiyaç duyulan açıklamaların belirlenmesinde yol gösterici olabilir. Türkiye'deki zorunlu raporlama açısından TSRS gereklilikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Sürdürülebilirlik raporlamasında standart seçimi, en çok bilinen veya en kapsamlı görünen standardı seçmekten ibaret değildir. Öncelikle yasal yükümlülükler, raporun hedef kitlesi ve şirketin açıklamak istediği bilgiler belirlenmelidir.

GRI, işletmenin çevre ve toplum üzerindeki etkilerini açıklamak için; ISSB (ve TSRS), finansal açıdan önemli sürdürülebilirlik bilgileri için; ESRS ise AB CSRD yükümlülükleri kapsamında çifte önemlilik yaklaşımıyla raporlama yapmak için kullanılır. Şirketinizin hangi standardı kullanması gerektiğini belirlemek için mevcut raporlama ihtiyaçlarını, veri altyapısını ve ilgili mevzuatı birlikte değerlendirmek gerekir.

Sistem Grup olarak sürdürülebilirlik raporlaması, önemlilik değerlendirmesi, veri toplama ve raporlama hazırlığı süreçlerinde işletmelere destek oluyoruz.

Şirketiniz için uygun sürdürülebilirlik raporlama yaklaşımını belirlemek üzere bizimle iletişime geçebilirsiniz.