ISO 14064 Standardı Nedir? Sera Gazı Raporlama Rehberi

Sürdürülebilirlik ve karbon ayak izi konularından bahsedilirken havada uçuşan pek çok terim var. Bu terimlerin arkasını dolduran asıl unsur uluslararası standartlardır. İşte tam bu noktada, kurumsal karbon ayak izini ölçmek ve doğrulamak isteyen şirketlerin karşısına en büyük ve en önemli kılavuz olarak ISO 14064 Standardı çıkıyor.

ISO 14064 Nedir ve Hangi Bölümlerden Oluşur?

En basit tanımıyla ISO 14064; şirketlerin sera gazı emisyonlarının hesaplanması, raporlanması ve bu raporların doğrulanması için geliştirilmiş küresel bir yönetim standardıdır. Fakat ISO 14064 tek bir doküman değil, birbirini tamamlayan üç bölümden oluşan bir seridir:

• ISO 14064-1:2018: Kuruluş düzeyinde sera gazı envanterinin, yani kurumsal karbon ayak izinin nasıl hesaplanacağını ve raporlanacağını düzenler.
• ISO 14064-2:2019: Emisyon azaltımı veya karbon tutma sağlayan projelerin hesaplanmasına odaklanır.
• ISO 14064-3:2019: Hazırlanan raporların doğrulanması ve onaylanması için kuralları belirler.

Şirketlerin "ISO 14064" dediğinde çoğunlukla kastettiği, 14064-1'e göre hazırlanan ve 14064-3'e göre doğrulanan kurumsal sera gazı raporudur.

ISO 14064-1 Standardı Neleri Kapsar?

Standart, raporun güvenilir ve karşılaştırılabilir olması için bir dizi adımı tanımlar. Ana başlıklar şunlardır:

• Sınırların belirlenmesi: Hangi tesislerin, şirketlerin ve faaliyetlerin envantere dahil edileceği.
• Emisyon kaynaklarının sınıflandırılması: Emisyonların altı kategoride toplanması.
• Hesaplama: Faaliyet verileri ile emisyon faktörlerinin kullanılarak emisyonların ton CO₂ eşdeğeri olarak hesaplanması.
• Veri kalitesi yönetimi: Hesaplamaların kontrol edilebilir ve izlenebilir olması.
• Raporlama: Sonuçların standardın öngördüğü içerikte raporlanması.

Altı kategori, kabaca emisyonun nereden kaynaklandığını gösterir. Örneğin fabrikadaki kazanda yakılan doğal gaz doğrudan emisyondur (Kategori 1). Satın alınan elektrik dolaylı emisyondur (Kategori 2). Hammaddenin tedarikçiden fabrikaya taşınması ise taşımacılıktan kaynaklanan dolaylı emisyondur (Kategori 3). Diğer kategoriler; satın alınan ürünleri, şirketin sattığı ürünlerin kullanımını ve diğer dolaylı kaynakları kapsar.

ISO 14064 Belgesi Nasıl Alınır?

Burada önemli bir ayrım var: ISO 14064 sürecinin sonunda bir "yönetim sistemi sertifikası" değil, bir doğrulama beyanı alınır. Bu beyan, raporunuzdaki emisyon rakamlarının bağımsız bir kuruluş tarafından incelendiğini ve güvenilir bulunduğunu gösterir. Süreç genellikle şöyle ilerler:

1. Sınırların ve raporlama yılının belirlenmesi: Hangi tesislerin ve hangi Kapsam 3 kategorilerinin dahil edileceğine karar verilir.
2. Veri toplama: Yakıt, elektrik, soğutucu gaz, taşımacılık ve satın alma verileri derlenir.
3. Hesaplama ve raporlama: Emisyonlar hesaplanır ve ISO 14064-1'e uygun sera gazı raporu hazırlanır.
4. Doğrulama: Rapor, ISO 14065'e göre akredite edilmiş bir doğrulama kuruluşu tarafından incelenir.
5. Doğrulama beyanının alınması: Uygunsuzluklar giderildikten sonra sera gazı doğrulama belgesi niteliğindeki beyan düzenlenir.

ISO 14064 Neden Bu Kadar Önemli?

ISO 14064-1'i uygulamak ve belgelendirmek artık sadece bir prestij meselesi değil, neredeyse ticari bir zorunluluktur. Avrupa Birliği başta olmak üzere küresel pazarlarla iş yapan ihracatçılar, büyük holdinglerin tedarik zincirinde yer alan üreticiler ve sürdürülebilirlik odaklı finansman arayan şirketler için ISO 14064, masaya konulması gereken ilk belgedir.

ISO 14064 standardına uyumlu bir sera gazı yönetim sistemi kurmak, sadece çevre mühendislerinin değil, şirketin tüm departmanlarının dahil olması gereken stratejik bir süreçtir. Sistem Grup olarak ISO 14064-1'e uygun kurumsal karbon ayak izi hesaplaması ve doğrulama süreçlerinde işletmelere destek oluyoruz. Sera gazı raporlama sürecinizi planlamak için uzmanlarımızla iletişime geçebilirsiniz.